Home / Blog / ใบ BOQ คืออะไร? วางแผนงบประมาณอย่างไรให้ลด Variation Order
ใบ BOQ

ใบ BOQ คืออะไร? วางแผนงบประมาณอย่างไรให้ลด Variation Order

ใบ BOQ คือเอกสารสำคัญที่ช่วยให้ Quantity Surveyor (QS) ถอดปริมาณงาน ประมาณราคา และควบคุมต้นทุนก่อสร้างได้อย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะงาน Audiovisual (AV) และ Acoustic ที่มีรายละเอียดทางเทคนิคหลายส่วน หากจัดทำ BOQ จากแบบที่ไม่สมบูรณ์หรือขาดความเข้าใจด้านวิศวกรรม อาจทำให้รายการอุปกรณ์และงานติดตั้งตกหล่น เกิดต้นทุนแฝง และนำไปสู่ Variation Order (VO) ที่ส่งผลกระทบต่องบประมาณและระยะเวลาโครงการ

แล้ว QS จะมั่นใจได้อย่างไรว่า BOQ งาน AV & Acoustic ครบถ้วนตั้งแต่ต้น? บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจจุดเสี่ยงที่มักถูกมองข้าม แนวทางเลือกผู้เชี่ยวชาญด้านการถอดแบบ และการทำ Value Engineering (VE) เพื่อปรับต้นทุนให้เหมาะสม โดยยังคงคุณภาพและข้อกำหนดทางเทคนิคของระบบตามเป้าหมายโครงการ

 


 

Key Takeaways 

  • BOQ ที่ดีต้องครบทั้งปริมาณและขอบเขตงาน ไม่ใช่เพียงแจกแจงรายการอุปกรณ์และวัสดุ
  • งาน AV & Acoustic มีต้นทุนแฝงที่ QS อาจมองไม่เห็นจากแบบ เช่น ระบบสายสัญญาณ การเชื่อมต่อ และรายละเอียดการติดตั้งกันเสียง
  • Value Engineering ที่ดีต้องลดต้นทุนโดยไม่ลดสมรรถนะ ไม่ใช่เลือกวัสดุหรืออุปกรณ์ราคาถูกที่สุด
  • ให้ผู้เชี่ยวชาญร่วมตรวจ BOQ ก่อน Tender ช่วยลดความเสี่ยงงานตกหล่น งบประมาณคลาดเคลื่อน และ VO ระหว่างก่อสร้าง

 


 

สารบัญบทความ

 


 

ใบ BOQ คืออะไร?

ใบ BOQ คืออะไร

BOQ (Bill of Quantities) คือเอกสารแสดงรายการงาน ปริมาณ หน่วยนับ ราคาต่อหน่วย และมูลค่ารวม ซึ่งใช้เป็นพื้นฐานในการประมาณต้นทุน เปรียบเทียบราคา และควบคุมงบประมาณโครงการก่อสร้าง

สำหรับงาน AV & Acoustic ใบ BOQ ควรครอบคลุมทั้งรายการอุปกรณ์ วัสดุ งานติดตั้ง และการทดสอบระบบ ไม่ใช่เพียงระบุจำนวนลำโพง จอภาพ หรือพื้นที่ติดตั้งแผ่นซับเสียงเท่านั้น แต่ต้องคำนึงถึงองค์ประกอบที่จำเป็นต่อการทำงานของระบบโดยรวมด้วย

ตัวอย่างเช่น ห้องประชุมที่มีจอภาพและไมโครโฟนครบตามการออกแบบห้องประชุม แต่ไม่ได้รวมระบบควบคุม สายสัญญาณ หรือค่า Commissioning อาจเกิดค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมระหว่างติดตั้ง แม้ BOQ เดิมจะดูครบถ้วนแล้วก็ตาม

 


 

หมวดหมู่ของใบ BOQ ด้าน AV & Acoustic มีอะไรบ้าง?

การแบ่งหมวดหมู่งานในใบ BOQ อย่างชัดเจนช่วยให้ QS ตรวจสอบรายการได้ง่ายขึ้น ลดโอกาสที่งานหรืออุปกรณ์สำคัญจะตกหล่น รวมถึงป้องกันการระบุรายการซ้ำซ้อนระหว่างผู้รับเหมา โดยสามารถแบ่งหมวดงาน AV & Acoustic ได้ดังนี้

หมวดงาน

รายการสำคัญที่ควรตรวจสอบ

AV Equipment จอภาพ ลำโพง ไมโครโฟน กล้องประชุม DSP และอุปกรณ์ควบคุม
AV Infrastructure สายสัญญาณ ท่อร้อยสาย Rack จุดเชื่อมต่อและงานติดตั้ง
Acoustic Treatment แผ่นซับเสียง ฝ้า วัสดุตกแต่งควบคุมเสียงสะท้อน
Sound Insulation ผนังกันเสียง ประตูกันเสียง ซีล และรายละเอียดรอยต่อ
Testing & Commissioning ตั้งค่าระบบ ทดสอบสมรรถนะ อบรม การรับประกัน Password & Licence และเอกสารส่งมอบ

ข้อควรระวังสำหรับ QS: ควรกำหนดขอบเขตงานและผู้รับผิดชอบในแต่ละจุดเชื่อมต่อ (Interface) ระหว่างทีม AV, Electrical, IT, Interior และ Acoustic ให้ชัดเจน เพื่อป้องกันทั้งการคิดราคาซ้ำและการตกหล่นของรายการที่ไม่มีผู้รับผิดชอบ

 


 

ใครคือคนที่จะช่วยถอดแบบและจัดทำ BOQ ด้าน AV & Acoustic ได้ดี?

แม้ QS จะมีความเชี่ยวชาญด้านการถอดปริมาณงานและบริหารต้นทุน แต่การประเมิน BOQ งาน AV & Acoustic ยังต้องอาศัยความรู้เฉพาะทางจากผู้เชี่ยวชาญแต่ละด้าน เพื่อให้รายการงานและปริมาณที่ระบุสอดคล้องกับการใช้งานจริง ได้แก่

  • AV System Designer: ตรวจสอบความครบถ้วนของอุปกรณ์ทั้ง Hardware และ Software รวมถึงการเชื่อมต่อ ระบบควบคุม และข้อกำหนดการใช้งาน
  • Acoustic Consultant: ประเมินวัสดุซับเสียง ระบบกันเสียง และกำหนดสมรรถนะด้านอะคูสติกให้สอดคล้องกับลักษณะห้อง
  • Experienced System Integrator: ตรวจสอบความเป็นไปได้ในการติดตั้ง ประเมินต้นทุนของระบบ และพิจารณางานเชื่อมต่อระหว่างอุปกรณ์และระบบต่าง ๆ (Interface)

การประสานงานระหว่าง QS และผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้ตั้งแต่ก่อนออก Tender จะช่วยให้ BOQ มีรายละเอียดเพียงพอสำหรับการประมาณราคาและนำไปใช้ก่อสร้างจริง โดยควรระบุสมมติฐาน ข้อยกเว้น และประเด็นที่แบบยังไม่ชัดเจนไว้ให้ตรวจสอบได้ เพื่อลดความคลาดเคลื่อนระหว่างการเสนอราคาและดำเนินงาน

 


 

QS ต้องคำนึงถึงอะไรในการทำ BOQ งานระบบ AV & Acoustic?

Sound absorption & Sound insulation

ก่อนสรุปราคากลาง QS ควรตรวจสอบปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อปริมาณงาน ต้นทุน และประสิทธิภาพของระบบ AV & Acoustic ดังนี้

  • Design Completeness: ตรวจสอบว่าแบบและ Specification มีรายละเอียดครบถ้วนและสอดคล้องกับความต้องการใช้งานจริง
  • System Compatibility: ตรวจสอบว่าอุปกรณ์แต่ละส่วนสามารถเชื่อมต่อและทำงานร่วมกันได้ตามข้อกำหนดของระบบ
  • Acoustic Performance: พิจารณาคุณสมบัติของวัสดุซับเสียงและกันเสียงให้สอดคล้องกับเป้าหมายด้านอะคูสติกของพื้นที่
  • Installation Constraints: ตรวจสอบข้อจำกัดหน้างาน เช่น พื้นที่เหนือฝ้า งาน Built-in ช่อง Service และแนวเดินสายที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งเครื่องเสียงห้องประชุม
  • Lifecycle Cost: คำนึงถึงค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งาน ทั้งค่าบำรุงรักษา License และการเปลี่ยนอุปกรณ์ในอนาคต

ตัวอย่างเช่น การเปลี่ยนแผ่นซับเสียงเป็นวัสดุที่มีราคาถูกกว่า อาจทำให้ประสิทธิภาพการดูดซับเสียงในช่วงความถี่ที่ต้องการลดลง ดังนั้น การพิจารณาทางเลือกเพื่อลดต้นทุนจึงควรเปรียบเทียบทั้งราคา คุณสมบัติ และประสิทธิภาพของระบบ ไม่ใช่ใช้ราคาเป็นเกณฑ์ตัดสินเพียงอย่างเดียว

 


 

BOQ ด้าน AV & Acoustic ควรมีข้อควรสังเกตอย่างไรบ้าง

BOQ Risk Checklist

ก่อนสรุปและยืนยันใบ BOQ (Final BOQ) QS ควรตรวจสอบความครบถ้วนของรายการงาน ขอบเขตความรับผิดชอบ และรายละเอียดทางเทคนิค เพื่อป้องกันรายการตกหล่น การคิดราคาซ้ำ และค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมระหว่างดำเนินโครงการ โดยสามารถใช้ BOQ Risk Checklist ทั้ง 6 ข้อนี้เป็นแนวทางตรวจสอบได้

BOQ Risk Checklist: 6 จุดเสี่ยงที่ QS ควรตรวจสอบก่อน Final BOQ

  1. มีรายการใดในแบบหรือ Specification ที่ยังไม่ได้ระบุไว้ในใบ BOQ หรือไม่?
  2. มีรายการเหมารวมที่ไม่ได้แจกแจงรายละเอียดหรือขอบเขตงานไว้อย่างชัดเจนหรือไม่?
  3. งานสายสัญญาณ อุปกรณ์ประกอบ และจุดเชื่อมต่อ (Interface) ระบุไว้ครบถ้วนหรือไม่?
  4. มีรายการงานหรืออุปกรณ์ที่คิดราคาซ้ำกับหมวด Electrical, IT หรือ Interior หรือไม่?
  5. วัสดุ Acoustic ระบุคุณสมบัติและเกณฑ์การทดสอบไว้อย่างชัดเจนหรือไม่?
  6. รวมงาน Testing & Commissioning และเอกสารส่งมอบไว้ใน BOQ แล้วหรือไม่?

หากพบรายการที่ยังไม่ชัดเจนหรือมีข้อมูลไม่เพียงพอ ควรจัดทำ RFI (Request for Information) เพื่อสอบถามและยืนยันรายละเอียดกับผู้ออกแบบหรือผู้เกี่ยวข้องก่อนสรุป Final BOQ และกำหนดงบประมาณ

 


 

ทำไมงานก่อสร้างด้าน AV & Acoustic BOQ ถึงคลาดเคลื่อน และป้องกันได้อย่างไร?

ความคลาดเคลื่อนของ BOQ งาน AV & Acoustic ไม่ได้เกิดจากการถอดปริมาณผิดพลาดเพียงอย่างเดียว แต่อาจมาจากแบบและ Specification ที่ยังไม่สมบูรณ์ การเปลี่ยนแปลงรายละเอียดระหว่างก่อสร้าง หรือการประเมินข้อจำกัดทางเทคนิคไม่ครบถ้วน ซึ่งอาจทำให้เกิดงานตกหล่น งานซ้ำซ้อน และค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมระหว่างดำเนินโครงการ

ตัวอย่างความเสี่ยงที่พบได้ ได้แก่

  • แบบไม่ครบ: ขาดรายละเอียดสายสัญญาณ จุดติดตั้ง หรือโครงสร้างรองรับอุปกรณ์ ทำให้ประเมินปริมาณงานและค่าใช้จ่ายได้ไม่ครบถ้วน
  • งานทับซ้อน: งาน AV และงานระบบไฟฟ้าต่างฝ่ายต่างคิดราคาในรายการเดียวกัน หรือไม่มีฝ่ายใดระบุความรับผิดชอบในงานเชื่อมต่อ
  • เปลี่ยนสเปกระหว่างก่อสร้าง: อุปกรณ์ที่นำมาใช้ทดแทนมีข้อกำหนดด้านการติดตั้งหรือการเชื่อมต่อแตกต่างจากรายการเดิม ส่งผลให้ต้องปรับงานและงบประมาณ
  • ลดต้นทุนผิดวิธี: เปลี่ยนวัสดุ Acoustic โดยไม่ได้ประเมินผลต่อคุณสมบัติการดูดซับเสียงหรือสมรรถนะทางเสียงของพื้นที่

แนวทางป้องกันคือการตรวจสอบแบบและ Specification ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้าน AV & Acoustic ตั้งแต่ก่อนสรุป BOQ รวมถึงพิจารณา Value Engineering (VE) อย่างรอบด้าน โดยเปรียบเทียบทางเลือกด้านต้นทุนควบคู่กับสมรรถนะของระบบ ความเข้ากันได้ของอุปกรณ์ ข้อจำกัดในการติดตั้ง และค่าบำรุงรักษาตลอดอายุการใช้งาน เพื่อให้การปรับลดต้นทุนไม่กระทบต่อคุณภาพและข้อกำหนดของโครงการ

ตัวอย่าง VE แนวทางที่เหมาะสม
เปลี่ยนรุ่นจอภาพ รักษาขนาด ความละเอียด ความสว่าง และคุณสมบัติการใช้งานที่จำเป็น
ลดต้นทุนแผ่นซับเสียง เลือกวัสดุทางเลือกที่มีผลทดสอบการดูดซับเสียงเหมาะสม
ลดต้นทุนระบบควบคุม ตัดฟังก์ชันที่ไม่จำเป็น โดยไม่กระทบการทำงานหลัก
ปรับการเดินสาย ใช้เส้นทางที่เหมาะสม โดยรักษาคุณภาพสัญญาณและความปลอดภัย

การอนุมัติ VE ควรมีผู้เชี่ยวชาญประเมินผลกระทบก่อนเปลี่ยน Specification และบันทึกเกณฑ์ยอมรับให้ตรวจสอบได้

 


 

ใบ BOQ ต่างจากใบเสนอราคาทั่วไปอย่างไร?

แม้ใบ BOQ และใบเสนอราคา (Quotation) จะมีข้อมูลเกี่ยวกับราคาเหมือนกัน แต่ทั้งสองเอกสารมีวัตถุประสงค์และรายละเอียดที่แตกต่างกัน โดย BOQ ใช้กำหนดปริมาณงานและเป็นกรอบสำหรับประมาณต้นทุนโครงการ ส่วน Quotation ใช้เสนอราคาสินค้าหรือบริการจาก Supplier หรือ Contractor เพื่อให้ผู้ว่าจ้างพิจารณาเปรียบเทียบข้อเสนอ

ประเด็น BOQ Quotation
วัตถุประสงค์ กำหนดปริมาณและกรอบต้นทุน เสนอราคาสินค้าหรือบริการ
รายละเอียด แยกรายการ ปริมาณ หน่วย และขอบเขต อาจเสนอเป็นรายการหรือราคาเหมารวม
การใช้งาน ประมาณราคา Tender และ Cost Control พิจารณาข้อเสนอของผู้ขาย
ผู้จัดทำ QS หรือผู้เชี่ยวชาญร่วมกัน Supplier หรือ Contractor

ข้อควรระวัง: QS ไม่ควรนำใบเสนอราคาจาก Supplier มาใช้แทนใบ BOQ โดยตรงโดยไม่ตรวจสอบรายละเอียดก่อน เนื่องจาก Quotation อาจมีขอบเขตงานหรือ Specification ไม่ครบตามที่โครงการต้องการ รวมถึงอาจมีข้อยกเว้นหรือไม่รวมค่าใช้จ่ายบางรายการ ซึ่งส่งผลให้การเปรียบเทียบราคาและประมาณต้นทุนคลาดเคลื่อนได้

 


 

เลือกผู้ประมาณราคาและผู้เสนอราคาด้าน AV & Acoustic สำหรับโครงการอย่างไร?

ก่อนเลือกผู้ช่วยจัดทำ BOQ หรือผู้เสนอราคางาน AV & Acoustic QS ควรพิจารณาความสามารถในการประเมินรายละเอียดทางเทคนิคและความเข้าใจในขอบเขตงานควบคู่กับราคา เพื่อให้มั่นใจว่าข้อเสนอสามารถนำไปใช้ดำเนินโครงการได้จริง โดยมีเกณฑ์พิจารณาดังนี้

  • ประสบการณ์: มีประสบการณ์ในโครงการ AV & Acoustic ที่มีลักษณะหรือความซับซ้อนใกล้เคียงกัน
  • ความสามารถด้าน Design Review: ตรวจสอบแบบและ Specification พร้อมระบุข้อผิดพลาดหรือรายละเอียดที่ยังไม่สมบูรณ์ได้
  • ความโปร่งใสของ BOQ: แจกแจงรายการ ปริมาณ ราคา ขอบเขตงาน และข้อยกเว้นไว้อย่างชัดเจน
  • ความสามารถด้าน VE: เสนอทางเลือกในการปรับต้นทุน พร้อมข้อมูลเปรียบเทียบด้านราคาและสมรรถนะของระบบ
  • Technical Support: สามารถให้คำปรึกษาและสนับสนุน QS ในช่วง Tender และ Construction ได้

สำหรับการคัดเลือกผู้รับเหมา ควรประเมินข้อเสนอด้านเทคนิคแยกจากการเปรียบเทียบราคา โดยตรวจสอบว่ารายการอุปกรณ์ ขอบเขตงาน และ Specification ตรงตามข้อกำหนดของโครงการหรือไม่ เพื่อป้องกันการเลือกข้อเสนอที่มีราคาต่ำ แต่มีรายการตกหล่นหรือไม่ครอบคลุมงานที่จำเป็น

 


 

BOQ ด้าน AV & Acoustic: ATC ช่วย QS ได้อย่างไร?

การมีผู้เชี่ยวชาญด้าน AV & Acoustic เข้ามาร่วมตรวจสอบแบบและถอดปริมาณงานตั้งแต่ต้น ช่วยให้ QS มองเห็นรายละเอียดทางเทคนิคและขอบเขตงานได้ครบถ้วนยิ่งขึ้น ลดความเสี่ยงจากรายการตกหล่นหรืองานซ้ำซ้อน และช่วยให้การประมาณต้นทุนสอดคล้องกับลักษณะงานจริงของโครงการ

ATC สนับสนุนการทำงานของ QS ในขั้นตอนสำคัญ ได้แก่

  • BOQ Review & Quantity Takeoff: ตรวจสอบปริมาณงานและรายการที่อาจตกหล่นจากแบบ
  • Technical Specification Review: ตรวจสอบความครบถ้วนและความสอดคล้องของข้อกำหนดทางเทคนิค
  • Cost Estimation & Benchmark: สนับสนุนการประมาณราคาและเปรียบเทียบต้นทุนของระบบ
  • Value Engineering: วิเคราะห์ทางเลือกในการปรับลดต้นทุน โดยยังคงสมรรถนะตามข้อกำหนดของโครงการ
  • Tender Clarification: สนับสนุนการตอบข้อซักถามและตรวจสอบเปรียบเทียบข้อเสนอด้านเทคนิคจากผู้เสนอราคา

นอกจากนี้ ATC ยังมีเครื่องมือสนับสนุนการทำงานของ QS โดยเฉพาะ เช่น BOQ Template และ Spec Comparison Matrix พร้อมให้คำปรึกษาด้านต้นทุนงาน AV & Acoustic เพื่อช่วยให้การตรวจสอบรายการและเปรียบเทียบข้อเสนอมีแนวทางที่ชัดเจน ตั้งแต่ขั้น Pre-Tender ไปจนถึงระหว่างดำเนินงานก่อสร้าง

 


 

ใบ BOQ ที่ครบถ้วน จุดเริ่มต้นของการควบคุมต้นทุนงาน AV & Acoustic

การจัดทำใบ BOQ งาน AV & Acoustic ไม่ได้จบเพียงการถอดปริมาณและคำนวณราคา แต่ต้องตรวจสอบความครบถ้วนของรายการอุปกรณ์ งานติดตั้ง ขอบเขตความรับผิดชอบ และข้อกำหนดทางเทคนิคควบคู่กันด้วย เพราะรายละเอียดที่ตกหล่นหรือไม่ชัดเจนอาจนำไปสู่ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมและ Variation Order ระหว่างก่อสร้าง การให้ความสำคัญกับการตรวจสอบ BOQ ตั้งแต่ก่อนออก Tender จึงช่วยให้ QS ประเมินต้นทุนและบริหารความเสี่ยงของโครงการได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น

สำหรับ QS ที่ต้องการสนับสนุนการทำงานด้าน AV & Acoustic ตั้งแต่การตรวจสอบแบบ การถอดปริมาณงาน ไปจนถึงการประเมินต้นทุนและทำ Value Engineering สามารถปรึกษาทีม ATC เพื่อรับคำแนะนำและแนวทางตรวจสอบ BOQ ให้สอดคล้องกับขอบเขตงานจริงของโครงการ พร้อมศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ https://atc.co.th/av-acoustic-for-quantity-surveyor/

 


 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับใบ BOQ ของงาน AV & Acoustic

ใบ BOQ คืออะไร และสำคัญกับ QS อย่างไร?

BOQ คือเอกสารแสดงปริมาณและราคางาน ใช้เป็นพื้นฐานในการประมาณต้นทุน ประกวดราคา และติดตามการเปลี่ยนแปลงงบประมาณโครงการ

งาน AV & Acoustic ควรแยก BOQ จากงานตกแต่งภายในหรือไม่?

ควรแยกรายละเอียดงานให้ตรวจสอบได้ แม้บางรายการจะอยู่ในหมวด Interior ก็ตาม พร้อมกำหนดขอบเขตความรับผิดชอบเพื่อป้องกันงานซ้ำซ้อนหรือตกหล่น

การทำ Value Engineering ช่วยลดต้นทุนได้จริงหรือไม่?

ช่วยได้เมื่อมีการวิเคราะห์ต้นทุนและสมรรถนะร่วมกัน โดยเปรียบเทียบวัสดุและระบบทางเลือกที่ผ่านข้อกำหนดทางเทคนิค ไม่ใช่การลดสเปกโดยไม่มีการประเมิน

BOQ ที่ครบถ้วนสามารถป้องกัน Variation Order ได้ทั้งหมดหรือไม่?

ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด เพราะยังอาจมีการเปลี่ยนแปลงความต้องการหรือสภาพหน้างาน แต่ BOQ ที่ถูกต้องและมีการกำหนด Scope ชัดเจนจะช่วยลด VO ที่เกิดจากความผิดพลาดและรายการตกหล่น

ควรให้ผู้เชี่ยวชาญ AV & Acoustic เข้ามาช่วย QS เมื่อใด?

ควรเริ่มตั้งแต่ Design Development ก่อนจัดทำ Final BOQ โดยเฉพาะโครงการที่มีห้องประชุมผู้บริหาร Auditorium ห้องประชุม Hybrid หรือพื้นที่ที่ต้องควบคุมคุณภาพเสียงเป็นพิเศษ

 

Start typing and press Enter to search